Depreme önceden nasıl hazırlanılır

Sarsıntı sırasında saniyeleriniz ve çok az seçeneğiniz vardır. Geri kalan her şey önceden belirlenmiştir: dolap yatağın üzerine devrilecek yerde mi duruyor, yatağın yanında ayakkabı var mı, telefonlar çekmezken çocuk nereye gideceğini biliyor mu, belgeler tek hareketle alınabilecek yerde mi.

Bunların hiçbiri kıyamet stoğu yapmakla ilgili değil. Her biri bir akşam süren, yıllarca işe yarayan birkaç karardan ibaret. Aşağıdakiler getirisine göre sıralı: önce yaralanma riskini gerçekten azaltanlar, sonra sonraki günleri kolaylaştıranlar.

Depremdeki yaralanmaların çoğu yıkımdan değil, odanın içindekilerden kaynaklanır. Uzun bir gardırop, raf ünitesi, şifonyer, buzdolabı, sehpa üstündeki televizyon — şiddetli sarsıntıda hepsi kayar ve devrilir. Duvara sabitlemek sorunu tümüyle çözer ve neredeyse hiçbir şeye mal olmaz.

Kural basit: genişliğinden uzun olan her şey duvara köşebent ya da kayışla tutturulur. Ağır eşyalar üst raflardan alta iner. Yatağın ve koltuğun üstünde ağır hiçbir şey asılı durmaz — ne raf, ne çerçeveli tablo, ne ayna.

Termosifona ve kombiye ayrıca bakın: sabitlenmemiş bir su ısıtıcısı devrilirken boruları koparır ve su baskınına ya da gaz kaçağına dönüşür. Mutfakta ise dolap kapaklarındaki mandallar, tabakların odaya fırlamasını önler.

Hepsinin içinde en ucuzu. Depremden sonra zemin neredeyse kesinlikle kırık cam doludur ve ışıklar büyük olasılıkla yoktur. Yatağın altında bir çift kapalı ayakkabı ve komodinde bir fener, kesiklerin çoğunu ve karanlıkta el yordamıyla dolaşmayı ortadan kaldırır.

Telefon değil, fener: telefon haberleşme içindir ve onu aydınlatmaya harcamak kötü bir takastır. Feneri, ayağa kalkmadan uzanabileceğiniz yerde tutun.

Çantanın anlamı, düşünmeden alınmasıdır. Bu yüzden bir kez hazırlanır, kapının yanında durur ve "şimdilik" içinden bir şey alınmaz. İçeriği birkaç günlük kendine yeterlilik üzerinden planlayın: su, ilaç ve belgeler, yardım devreye girene kadar yetmeli.

Temel içerik: içme suyu ve pişirme gerektirmeyen, bozulmayan gıda; kişisel ve reçeteli ilaçları olan ilk yardım çantası; el feneri ve yedek pil; powerbank ve kablo; düdük; ıslak mendil ve hijyen malzemeleri; sıcak tutan bir şey ve yağmurluk; küçük banknotlarla nakit; belge kopyaları; kâğıt ve kalem.

Düdük burada önemsiz bir kalem değil. Enkaz altındaki biri bağırarak sesini onlarca dakikada kaybeder; düdük ise saatlerce çalınabilir ve çok daha uzağa gider.

Kapının yanında ya da antrede; dolabın en dibinde, her şeyin arkasında değil. Ona ulaşmak için terk ettiğiniz odaya geri dönmek gerekiyorsa amacı kalmaz.

Küçültülmüş ikinci bir sürümü arabada ve iş yerinde tutmakta yarar var — deprem sizi çantanızın olduğu yerde değil, bulunduğunuz yerde yakalar.

Yıkıcı bir depremden sonra belgelere sanılandan çok daha erken ihtiyaç olur: barınma, ödemeler, sigorta, yardım başvurusu, çocukların nakli. O anda belge çıkarmaya çalışmak başlı başına bir çile.

İki takım hazırlayın. Kâğıt kopyalar — hanedeki herkesin kimliği ve pasaportu, doğum belgeleri, tapu, sigorta poliçesi, kronik hastalık ve alerjilere dair sağlık kayıtları — su geçirmez bir poşette, çantanın içinde. Dijital kopyalar bulutta ve yedek olarak kendinize e-postayla; böylece başkasının cihazından da ulaşılabilir.

Yanlarına basılı bir kişi listesi koyun. Telefon kırılabilir ya da biter, numaraları ezbere bilen ise neredeyse kalmadı.

İlk saatlerde haberleşme kötü çalışır, kararlar ise bekleyemez. Bu yüzden anlaşma önceden ve sözle var olmalı; "o an hallederiz"e bırakılmamalı.

Evin yakınında bir buluşma noktası belirleyin — açık alan, cephelerin ve elektrik hatlarının altı değil. Bir de eve ulaşılamadığında geçerli, uzaktaki ikinci nokta: başka mahalledeki tanıdıklar, bir okul, herkesin bildiği bir işaret.

Bölge dışından bir irtibat kişisi belirleyin. Yerel şebeke önce tıkanır; başka bir şehre ulaşmak yandaki daireye ulaşmaktan çoğu zaman kolaydır. Herkes o tek kişiye haber verir, o da bilgiyi toplayıp diğerlerine aktarır.

Okul senaryosunu çocuklarla konuşun: onları kim ve ne zaman alacak, kimse gelmezse ne yapacaklar, kime başvuracaklar. Okulların genellikle kendi prosedürü vardır — o günü beklemeden öğrenin.

Şiddetli sarsıntıdan sonra evdeki ilk iş eşya toplamak değil, ikincil felaketi engellemektir. Gaz kaçağı ya da ıslanmış tesisatta kısa devre, sarsıntının kendisinden tehlikelidir: deprem sonrası yangınlar istisna değil, bilinen bir örüntüdür.

Gaz vanasını, su ana musluğunu ve sigorta kutusunu şimdi, gündüz ve acele etmeden bulun. Ulaşılabilir olduklarından ve gereken aletin yanlarında durduğundan emin olun. Evdeki tüm yetişkinlere gösterin — yalnızca bir kişinin bildiği bilgi, o kişinin evde olmadığı gün işe yaramaz.

Yaşlılar, hareket kısıtlılığı olanlar, sürekli ilaç kullananlar ve kronik hastalığı olanlar için genel plan değil, kendi planları gerekir. İlaç payını daha geniş tutun, reçete kopyalarını çantada bulundurun, tanı ve ilaç listesini yalnızca telefonda değil cepte kâğıt olarak taşıyın.

Bu kişiye kimin yardım edeceğini ve asıl kişi orada olmazsa kimin devreye gireceğini önceden kararlaştırın. Hızlı çıkamayacak biri için, odasında sarsıntıyı geçirmenin en güvenli yerinin neresi olduğunu belirleyin.

Hayvanlar da aynı öngörüyü hak eder: taşıma kabı, tasma ve biraz mama aynı çantada. Korkan hayvan kaçar, sonrasında ise aramaya ne zaman ne de yer vardır.

Hazırlık kendiliğinden bozulur: suyun ve gıdanın tarihi geçer, piller akar, ilaçlar biter, çocuklar kıyafetlerinden çıkar, numaralar değişir. Kontrolü zaten yılda iki kez olan bir şeye bağlayın — saatlerin değişmesine ya da okulun açılmasına.

Aynı vesileyle kısa bir konuşma yapın: buluşma noktası nerede, kimi arıyoruz, çocukları kim alıyor. Beş dakika sürer ve bir planla herkesin hatırladığı bir plan arasındaki farkı yaratır.